Monumenten
Bent u eigenaar van een monument en wilt u verbouwen, onderhouden of verduurzamen? Wij denken graag met u mee. Elke ingreep moet zorgvuldig worden afgestemd op de cultuurhistorische waarde en de bouwkundige eigenschappen van het monument.
Omgevingsvergunning
Wilt u iets veranderen aan de binnen- of buitenkant van een monument? Dan heeft u bijna altijd een omgevingsvergunning nodig. Voordat u een vergunning aanvraagt kunt u vrijblijvend advies (vooroverleg) aanvragen bij de Adviescommissie Omgevingskwaliteit.
In het Omgevingsloket(Verwijst naar een externe website) staan alle regels en voorwaarden voor het verbouwen of aanpassen van een gemeentelijk monument.
Verduurzamen van een monument zoals isolatie, ventilatie of energieopwekking zijn vaak ingrijpend. In de meeste gevallen is het handig om vooraf advies te vragen bij de Adviescommissie Omgevingskwaliteit, voor u een vergunning aanvraagt.
Vanaf 29 mei 2026 geldt de energielabelplicht(Verwijst naar een externe website) ook voor beschermde monumenten. Dit betekent dat een energielabel verplicht is bij verkoop, verhuur of bij het verlengen van een huurovereenkomst.
Subsidies en leningen
Begin nooit met de werkzaamheden voordat u een bevestiging heeft gekregen over de financiering. Anders kunt u het recht op subsidie, belastingaftrek of een lening met lage rente verliezen.
U kunt 1x per jaar een bijdrage ontvangen van de gemeente voor onderhouds- en restauratiekosten van gemeentelijke monumenten. Doe hiervoor een aanvraag subsidie gemeentelijke monumenten (pdf, 49 KB).
In de Subsidieregeling gemeentelijke monumenten (pdf, 1 MB) staan alle regels en voorwaarden beschreven.
De Rijksoverheid verleent onder andere subsidies voor onderhoud en restauratie van beschermde monumenten. Deze rijkssubsidie kunt u aanvragen via Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed(Verwijst naar een externe website).
Leningen voor eigenaren van monumenten:
- Het Restauratiefonds(Verwijst naar een externe website) kan financiering verzorgen voor onderhoud, restauraties, verduurzaming en herbestemming.
- Het Cultuurfonds voor Monumenten Zuid-Holland(Verwijst naar een externe website) verstrekt leningen met lagere rente voor restauraties.
- Het MonumentenFonds 1818(Verwijst naar een externe website) verstrekt leningen met lagere rente voor eigenaren van monumentale kerken en gemeentelijke monumenten die (deels) een nieuwe bestemming krijgen.
- Het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting verstrekt leningen met lagere rente, hierin zijn de keuzes voor een hypothecaire lening(Verwijst naar een externe website) of een persoonlijke lening(Verwijst naar een externe website). U moet de lening Stimuleringsfonds Volkshuisvesting aanvragen bij de gemeente.
Meer informatie en wet- en regelgeving
- Gids monumentaal wonen (pdf, 3 MB) (2023)
- Verordening Stimuleringsleningen monumenten(Verwijst naar een externe website)
- De monumentenwacht(Verwijst naar een externe website) voert regelmatig inspecties uit en geeft advies over het onderhoud van monumenten. Dit wordt gedaan door onafhankelijke monumentenspecialisten.
- Erfgoedregistratie(Verwijst naar een externe website)