Ik word 18

Hieperdepiep! 18 worden is een feest, heb jij alles onder controle?

Op je 18de ben je meerderjarig en verandert er veel in je leven. Je mag ook ineens veel meer, zoals stemmen. Maar je moet ook zelf zaken regelen, denk aan financiën en je zorgverzekering. Dat is best veel en daar willen wij jou graag bij helpen. Daarom hebben wij hier allerlei informatie voor je verzameld. Daarnaast kun je het ook eens met je ouder(s) of voogd bespreken.

Wat moet je regelen?

DigiD aanvragen

Om jouw zaken te regelen heb je een DigiD nodig, hiermee laat je online zien wie je bent. Bijvoorbeeld wanneer je inlogt op websites van de overheid, het onderwijs of de zorg.

Zorgverzekeringen vergelijken

Vanaf je 18de is het verplicht een eigen zorgverzekering te hebben. Je moet dan minstens een basisverzekering afsluiten. Je sluit een zorgverzekering online af en je kiest zelf bij welke verzekeraar je dit doet.

Een zorgverzekering bestaat standaard uit een basisverzekering en dekt een deel van je ziektekosten. Dit zijn kosten van bijvoorbeeld een huisarts of ziekenhuis, voor anticonceptie en (sommige) medicijnen. Verwacht je meer zorg nodig te hebben? Sluit dan een aanvullende verzekering af: deze dekt meer zaken dan een basisverzekering. Je kunt verschillende zorgverzekeringen vergelijken om te bepalen welke het beste bij jou past.

Donorregister keuze doorgeven

Als je 18 wordt ontvang je een brief van het Donorregister met de vraag of jij donor wilt zijn. Je hebt verschillende keuzes: 'ja', 'nee' of 'iemand anders beslist voor mij'. Het is een belangrijke keuze, denk hier dus goed over na en geef je keuze door. Geef je geen keuze door? Dan kom je in het register met ‘Geen bezwaar tegen orgaandonatie’. Dit betekent dat jij automatisch donor bent.

Wat mag je nog meer?

Vanaf je 18de mag je stemmen. Dit is niet verplicht, maar wel belangrijk om te doen. Het is namelijk jouw kans om mee te beslissen over de toekomst.

Wanneer en waarom stemmen?

  • Stemmen doe je als er verkiezingen zijn, zoals de Tweede Kamerverkiezing of de gemeenteraadsverkiezing.
  • In de gemeenteraad zitten raadsleden, ieder lid hoort bij een politieke partij met ideeën voor de gemeente.  Je stemt op één persoon van een politieke partij.  Hoe meer stemmen een partij uiteindelijk krijgt, hoe meer mensen uit die partij in de gemeenteraad mogen. Door te stemmen bepaal je, samen met anderen, wie er in de gemeenteraad komen en wie de beslissingen in de gemeente nemen.   
  • Met stemmen laat jij weten wat je belangrijk vindt. Je kunt dus stemmen op iemand die veel dezelfde dingen wil als jij.

Om kans te maken op een sociale huurwoning schrijf je je in bij WoningNet. Dit kun je vanaf je 18de verjaardag doen. Je komt dan op een wachtlijst terecht. Hoe eerder je daarop staat, hoe eerder je aan de beurt bent. Via Woningnet worden ook jongerenwoningen aangeboden voor jongeren tot 28 jaar.

Je kunt je ook bij Huren In Holland Rijnland inschrijven als woningzoekende. Dit is niet verplicht, maar houd rekening met een gemiddelde wachttijd van meer dan 5 jaar in de regio.

Geld voor school en studie

Vanaf je 18de kun je tegemoetkoming krijgen voor het voortgezet onderwijs (voltijd vmbo, havo, vwo of vavo). Deze tegemoetkoming bestaat uit een basistoelage en de aanvullende toelage. Je krijgt meer geld als je niet meer bij je ouders woont. 

Als je vanaf je 18de een deeltijdopleiding volgt, hebt geen recht op studiefinanciering. Maar misschien kun je een tegemoetkoming krijgen via Duo.

Studentenreisproduct aanvragen

Vanaf je 18de kun je het studentenreisproduct aanvragen als je een voltijd opleiding doet op mbo-, hbo- of universitair niveau. Hiermee kun je vrij of met korting reizen met de trein, bus, tram en metro in heel Nederland.

Individuele studietoeslag

Als je een beperking hebt, is het vaak moeilijk om een studie met een bijbaan te combineren. Daarvoor bestaat de individuele studietoeslag. Deze kun je via de gemeente aanvragen.

Recht op huurtoeslag

Huur je zelfstandig een woning? Misschien heb je recht op huurtoeslag. Huurtoeslag is een bijdrage aan jouw huurlasten. Als je in verhouding tot je inkomen te veel geld kwijt bent aan de huur, kun je voor huurtoeslag in aanmerking komen.

Recht op zorgtoeslag

Als je 18 wordt, moet je jouw eigen zorgverzekering afsluiten. Een zorgverzekering is niet goedkoop. Daarom is er zorgtoeslag: een bijdrage van de overheid om de zorgverzekering betaalbaar te houden. Misschien heb jij hier ook recht op.

Misschien had je al een jongerenrekening of een andere bankrekening die je ouders voor jou hebben geopend. Maar vanaf je 18de ben je zelf verantwoordelijk voor deze rekeningen. Meestal stuurt de bank je hierover een brief voordat je 18 wordt.

Je mag ook zelf een rekening openen bij een bank naar jouw keuze. Veel banken bieden speciale jongeren- of studentenrekeningen aan. Je kunt dan vaak ook gratis een spaarrekening openen.

Vanaf je 18de heb je geen toestemming meer nodig van je ouders om een abonnement of contract af te sluiten, zoals een telefoonabonnement. Je bent namelijk zelf financieel verantwoordelijk. Hierdoor ben je ook zelf verantwoordelijk voor eventuele schulden.

Persoon zit op de bank met laptop op schoot

Handige tips

  • Geldplan Bijna 18 laat jou overzichtelijk zien wat er allemaal geregeld moet worden én wat er nog meer verandert als je 18 wordt. 
  • Tip: maak een budgetplan. Hiermee houd je jouw in- en uitgaven overzichtelijk. Gebruik hiervoor een online kasboekje.
  • Kijk ook op sites die je leren om goed met geld om te gaan.

Hulp nodig?

Kom je er niet uit? Dan kunnen wij je ook verder helpen. Je kunt contact opnemen met ons wijkteam. Dat kan per mail of telefonisch. Zij helpen jou graag verder en denken met je mee. Natuurlijk kun je ook een kijkje nemen op pagina over het Wijkteam.

  • Ondersteuning nodig voor je financiën en regelzaken? De Formulierenbrigade kijkt samen met jou naar de regelingen waar je recht op hebt en ondersteunen je bij de aanvraag en eventuele andere administratie.
  • Ontvang je jeugdhulp (van bijvoorbeeld het Wijkteam, GGZ, Cardea, Prodeba, Inzowijs, Horizon) en heb je na je 18de nog hulp nodig? Vraag je hulpverlener of mentor wat er voor jou verandert en maak samen een perspectiefplan.